Thứ Tư, 25 tháng 9, 2013

Karen Shakhnazarov: "Điện ảnh Nga phải trở thành tư tưởng dân tộc".

Nhân kỷ niệm 68 năm ngày thắng lợi phát xít (9/5/1945 – 9/5/2013), chúng tôi xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc bài đáp phỏng vấn của đạo diễn

Karen Shakhnazarov:

Và thế hệ trung gian với các danh tiếng như Klimov, Solovyov, Bykov lên cầm lái Hội điện ảnh hoàn toàn có quyền hy vọng vào sự đồng đẳng trong vấn đề này và các vấn đề khác liên tưởng tới điện ảnh trong nước.

Còn sau chiến tranh cả nhân vật nam lẫn nữ đều đã thay đổi. Mà dưới thời Xô viết, chẳng hạn, vấn đề kinh phí của bộ phim cũng không kém phần gay gắt hơn hiện giờ. Bởi hiện thời người ta chỉ nói về tiền, về sự tài trợ của quốc gia… Chúng tôi cũng đã nói về điều đó, nếu độc giả biên bản của đại hội sẽ thấy, kể cả việc cải thiện cơ sở kỹ thuật vốn khôn cùng quan yếu đối với chúng tôi lúc bấy giờ.

Năm 2002, sau khi đoạt giải thưởng tại LHP Kinotavr, nó bị phản đối mạnh mẽ. Hơn nữa, thời kỳ đó thậm chí không tồn tại khái niệm huyền thoại.

Tỉ dụ, tôi không bao giờ bằng lòng việc sử dung ngôn ngữ tục trong điện ảnh, sàn diễn, truyền hình. Lúc bấy giờ các diễn viên, như những huyền thoại, biểu đạt một tư tưởng nào đấy.

Tôi coi bộ phim xuất sắc của bạn tôi Volodia Menshov “Moskva không tin những giọt nước mắt” là đỉnh cao trong sự tha hóa nhân vật. Mosfilm vừa là bảo tồn , vừa là các kho lưu trữ, vừa là những đường phố. Luôn tiện cũng xin nói, tôi cho rằng một bộ phim hay đôi khi được tạo ra ngoài ý muốn của chúng ta, chúng ta chỉ là những người quảng bá nó.

Thậm chí tôi không thể lý giải nổi nghịch lý này, vì rằng không chỉ các em con nhà khá giả ở Moskva và Leningrad mà ngay cả những học sinh tốt nghiệp phổ quát bình thường nhất ở Sibir, Viễn Đông khi đến trường chúng tôi cũng rất thông đạt văn chương và điện ảnh.

Chúng ta đã tra tấn nhau bằng những câu chuyện về cỡ tư tưởng dân tộc. Quá trình suy sụp đã diễn ra, và điện ảnh chỉ là một bộ phận nhỏ của cái hệ thống đã được hình thành đó. Vẫn chưa có sự nhận thức thấu suốt tầm quan yếu của điện ảnh, mà thiếu những quyết định ở cấp cao nhất sẽ không có gì xảy ra.

Và bất kỳ một đạo diễn nào, thậm chí lớn nhất, cũng phải thực hiện những đề nghị này. Điều đó rất ít có ý nghĩa đối với nghệ thuật. Tôi nghĩ rằng mặc dầu Mosfilm là một nền sản xuất công nghiệp với chu kỳ khép kín, nhưng điều đó không được trở thành vượt trội trong công việc của giám đốc.

Cái hội ấy đã tổ chức ra chúng tôi, chúng tôi đôi khi có cảu nhảu, nhưng buộc phải phục tòng… Còn giờ quốc gia quả là sổ toẹt vào vào hội, nên chúng tôi không thể tự tổ chức được. Thậm chí một thời kì tôi không nhắc tới nó trong các bài phát biểu công khai, còn bây giờ đã xuất hiện nhiều người mến mộ giáp của bộ phim

Karen Shakhnazarov:

- Hiện, ai cũng có thể làm phim, thậm chí bằng điện thoại di động, điều đó có làm mất uy tín nghề nghiệp không? Vâng, dĩ nhiên. Nói chung, có thể coi đại hội này là một sự lầm lẫn thơ ngây của các nhà điện ảnh cũng như những người làm nghệ thuật vào thời điểm tổ quốc bắt đầu được hít thở bầu không khí tự do, điều này xét về mặt con người, hoàn toàn có thể lý giải được… trước nhất, đó là một đại hội trung thực.

Tức là những “chiến sỹ” trên trận mạc tư tưởng đã bắt đầu bội nghịch nó, và sự dọc của đất nước đã diễn ra sớm hơn nhiều? Tôi tin tưởng. Ông sinh năm 1952 tại thị thành Krasnodar, tốt nghiệp khoa đạo diễn Trường Điện ảnh quốc gia (VGIK) năm 1975. Phải xoành xoạch biết nói với mình và cấp dưới của mình: dừng lại, tiếp theo không thể thỏa hiệp nữa.

Bản thân nó là một huyền thoai, nếu bạn muốn. Đạo diễn - biên kịch Karen Georgievich Shakhnazarov   - Bộ phim mới nhất và trước tiên về đề tài chiến tranh của ông  Hổ trắng. - Một ngày nào đó sẽ có một người khác, một giám đốc tiếp theo của Mosfilm ngồi vào cái ghế này. Đích thực đó là cuộc chiến của các nền văn minh.

Bản thân khái niệm chiến công trong điện ảnh ngày càng trở thành hình thức hơn. Nếu bạn muốn biết thì đó là những đề nghị rõ ràng của GOST (Tiêu chuẩn quốc gia Liên Xô) được áp dụng cho bất kỳ một tác phẩm nghệ thuật nào ở Liên Xô.

Bạn nói về tính thống nhất của điện ảnh Xô viết, nhưng làm sao không thống nhất nếu lúc bấy giờ chúng tôi buộc phải làm việc trong phạm vi những lề luật cố định. - Đồng nghiệp của ông, Vadim Abdrashitov, kêu ca về sự thiếu vắng tư tưởng nghệ thuật nói chung trên toàn thế giới.

Lúc bấy giờ sơn hà khá khép kín, không có gì cả, và mọi người ham hiểu biết. Sau đó, chính trị đã can thiệp vào quá trình không thể đảo ngược này, dẫn tới sự sụp đổ của Liên Xô.

- Yury Kara nói rằng cả Solovyov lẫn Mikhalkov đều chẳng thể xây dựng được Hội điện ảnh thành một tổ chức tầng lớp đích thực… Kết quả là hội một đằng, điện ảnh một nẻo, khán giả một phương… Tiếc thay, tôi rút ra một kết luận đáng buồn rằng thực chất của nghề chúng ta hoàn toàn xa lạ với sự phục tùng máy móc.

Nhưng về nguyên tắc tôi muốn nhấn mạnh rằng đây không chỉ là vấn đề tiền bạc. # Rằng sự sụp đổ của Liên Xô bắt đầu sau khi Stalin tắt thở, và về đề tài này có nhiều công trình nghiên cứu khách quan. Có thể, những vấn đề đặt ra trong “Thuốc độc…” ngày càng được phát hiện trong cuộc sống chúng ta vào thập kỷ gần đây.

Tôi hoàn toàn tán thành

Karen Shakhnazarov:

“Thuốc độc…” là bộ phim được xem nhiều nhất trên Internet, nó thường được các kênh truyền hình giới thiệu, cho đến bữa nay, đây là bộ phim của tôi được xem nhiều nhất.

Hình như kiến trúc sư Tây Ban Nha Antoni Gaudi nói rằng tôi không tạo ra cái gì cả, tôi chỉ xây dựng những công trình do chính tự nhiên tạo ra… - Là người có thâm niên giảng dạy nhiều năm ở VGIK, xin ông cho biết sự khác nhau căn bản giữa sinh viên của ông với những thí sinh những năm 60 – đầu 70 của thế kỷ trước? Đó là sự khác nhau khủng khiếp về tri thức, đặc biệt là kiến thức nhân văn.

Không thể hình dong nổi một thí sinh không đọc tác phẩm của Tolstoy trong những năm 60 lại dám bước lại gần tòa nhà của VGIK. Ông có thể đánh giá công việc của mình như thế nào? Tôi nghĩ rằng về căn bản tôi biết dùng cơ hội mà căn số dành cho tôi. Bản thân cuộc sống là một sự thỏa hiệp.

Poster phim  Chúng tôi từ ban nhạc Jazz    - Thưa Karen Geogievich, hai năm trước trên “Báo Văn”, ông đã khởi xướng cuộc bàn cãi “12 đạo diễn nổi giận”. Mỗi cảnh chiến trường cần phải có nghệ thuật kịch bên trong, một cái cốt đặc biệt.

Những điều kiện kỹ thuật hiện thời mà bất cứ kẻ nào cũng thể tiếp cận để dự thế giới điện ảnh và coi mình là đạo diễn, có ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng nghệ thuật, nếu chúng ta nói tới toàn cảnh.

Trong khi nền điện ảnh Xô viết xoành xoạch có 5-6 huyền thoại tuyệt đối cộng với 5 chục tiếng tăm luôn nằm trong tầm mắt của khán giả, hơn nữa của bất cứ công dân nào trong nước.

Cảnh trong phim  Người đưa thư     hiện giờ không thể có huyền thoại theo đúng định nghĩa của nó.

Nhưng xin nhấn mạnh rằng đối tượng thảo luận cốt là điện ảnh như một nghệ thuật. Trần Hậu (Theo Báo Văn). Còn điện ảnh, cũng như văn hóa, vẫn ở ngoài cuộc. Ông và các đồng nghiệp của ông đã trả lời nhiều câu hỏi, qua đó có thể phát hiện ra xu thế chung của nền điện ảnh Nga hiện giờ.

Các nhân vật hy sinh ngoài chiến trận. Quan yếu là kinh tế, quốc phòng, lương hưu. Và tôi không đồng ý với những kẻ cho rằng đó là một hành động côn đồ, rằng chính các nhà điện ảnh bắt đầu làm sụp đổ Liên bang Xô viết. Ở đây thầm trình bày cuộc chống chọi của các đời, và đó cũng là một quá trình tự nhiên. Mặc dầu 20 năm có thể quá ít đối với điều đó xét về quy mô lịch sử. Đối với ông, một nghệ sĩ giàu kinh nghiệm, điều gì trở nên bất thần nhất trong quá trình làm việc? Chính là cuộc chiến tranh

Karen Shakhnazarov:

Cần lao của chúng ta mang thuộc tính cá nhân, chính do vậy chúng ta khó khép mình vào tổ chức. Nên, bây chừ tôi thường nói với sinh viên của mình: hãy đọc sách, chính hành trang này mới có thể đưa bạn tới thắng lợi rút cục trong cuộc đua của chúng ta. Là tác giả của những bộ phim như: Chúng tôi từ ban nhạc Jazz , Buổi chiều mùa đông ở Gagra , Kẻ giết hại Nga hoàng , thị thành Zero , Người đưa thư , Phòng 6 … Bộ phim mới nhất và trước nhất của ông về chiến tranh Hổ trắng , dựa theo cuốn tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Peterburg Ilya Boyashov, là câu chuyện về người lính xe tăng may mắn sống sót sau những thương tích kinh khủng.

Về sau nó đem lại kết quả. Và không chỉ chuẩn bị chiến tranh, nội dung của nó là xung đột Đông -Tây. - Năm 2013 vừa tròn 27 năm ngày tổ chức đại hội điện ảnh lần thứ 5. Surin phàn nàn rằng Khutsiev với Shchukshin tạo ra các kiệt tác của mình và nhận giải thưởng ở phương Tây, còn ông ta bị đau đầu vì điều đó…Trong khi những bộ phim làng nhàng khiến ai cũng chấp nhận, không ai chửi ai… Và nói điều đó là con người trực tiếp gắn với hệ tư tưởng và rất sợ đánh mất chiếc ghế của mình.

Còn bây giờ không có tư tưởng như vậy. Và vấn đề chính yếu nhất vẫn còn để ngỏ - liệu quốc gia có cần điện ảnh không, và có hay không sự nhận thức của cấp trên về ý nghĩa của điện ảnh đối với ý thức dân tộc? Vẫn như trước, có cảm giác rằng những quyết định chung cục, hữu hiệu đối với nền điện ảnh nước ta vẫn nằm đầu đó bên ngoài.

Còn ở nước Nga, chúng ta chẳng thể nào hiểu được. Tai họa ở chỗ, mục đích của chủ nghĩa tư bản luôn luôn là một – sản xuất hàng hóa. Và vấn đề thứ hai rất quan trọng mà người ta bỏ quên khi nói về những xung đột ở đại hội ấy.

Sự chuẩn bị chiến tranh đã trở thành kết quả logic của việc xây dựng một quốc gia đích thực vĩ đại vào những năm 20, 30. Một thể xin nói, đó là đại hội chung cục, nơi người ta nói một cách thực sự, nghiêm túc về điện ảnh. (TGĐA) - Karen Georgievich Shakhnazarov là đạo diễn kiêm biên kịch Nga nổi tiếng, giám đốc điều hành hãng Mosfilm.

Nếu không, tôi có thể hoảng sợ. Có một nghịch lý là phương Tây đã nhận thức điều đó từ lâu. - Thưa Karen Georgievich, là một giám đốc ông phải đảm bảo việc làm cho hàng trăm người, mặt khác, ông am hiểu những gì diễn ra xung quanh, kể cả trên bờ cõi “Mosfilm”, nơi trong các trường quay người ta đang thực hiện những bộ phim truyền hình nhiều tập, các chương trình truyền hình…Ông có chấp thuận sự thỏa hiệp không? Sự thỏa hiệp là tất yếu, bạn chẳng thể trốn tránh nó.

Vì người phụ nữ nhân vật đã thực hiện những chuyến bay xuyên lục địa, chinh phục những đỉnh núi cao. Hơn nữa, đó lại là những thí sinh rất bình thường, dễ thương, bởi thế càng thấy buồn hơn

Karen Shakhnazarov:

Dĩ nhiên, các bậc thầy, những đạo diễn vĩ đại của đời trước đã xác định chính sách trong điện ảnh. Phim  Buổi chiều mùa đông ở Gagra    - Phát biểu tại đại hội này, Rolan Bykov nhắc lại câu chuyện xẩy ra vào đầu những năm 70 với A. Xin ông cho biết mạng bộ phim có diễn ra như ông chờ mong không? Đây là một câu hỏi rất thích.

Ông có thể chúc ông ta điều gì, và cảnh báo điều gì? Cần phải tránh thái độ thực dụng chủ nghĩa thuần túy đối với thương hiệu của Mosfilm.

Còn sau đó giang sơn chẳng thể tồn tại trong một cơ cấu cứng nhắc như vậy. Đó không chỉ là sự bắn giết và đổ máu. Nhưng điều quan yếu là phải xoành xoạch biết giới hạn mà tôi với tư cách một giám đốc không thể vượt qua. Cảnh trong phim  Thuốc độc, hay lịch sử những vụ đầu độc trên toàn thế giới    - Năm nay vừa tròn 12 năm kể từ khi xuất hiện trên màn ảnh bộ phim của ông  Thuốc độc, hay lịch sử những vụ đầu độc trên toàn thế giới.

- Suốt 20 năm nền điện ảnh Nga không tạo ra được một tác phẩm nào để, mô phỏng câu nói của Pokrovsky về opera, cả dân tộc bỏ hết mọi công việc, buổi tối đi xem phim, và sáng hôm sau thức dậy với một tâm cảnh khôn cùng vui vẻ.

Từ ấy đến nay không ai nói về điện ảnh, về những khó khăn của nó sâu sắc đến thế trên các diễn đàn cao cấp. Tình hình có thể gọi là thảm họa, bởi sinh viên hiện nay không được trang bị về kiến thức văn chương, tức thị trong hành trang của các em quả là không có nó.

Điều đó cũng giống như khi bạn làm một bộ phim từ con số không tới kết quả chung cục. Tiện xin nói, rất may là lúc bấy giờ tôi không hình dong được tất thảy những khó khăn mà mình sẽ phải đấu tranh. Chúng tôi đã làm nhiều việc mà ban đầu tưởng như hoang sức lực và tiền nong, nhưng chính cái thái độ không vụ lợi ấy đã phát huy tác dụng.

Nhờ sự gắng không chỉ của tôi mà của cả tập thể, Mosfilm bữa nay là một hãng phim được coi là mẫu mực trong giới điện ảnh Nga và nước ngoài. Xây dựng, chính là xây dựng hãng. Bạn hãy nhìn anh chàng thợ nguội Gosha mà xem, chừng như vẫn là một con người cần cù, nhưng phương hướng sống, ý nghĩa của sự hiện hữu trong thế giới này đã hoàn toàn bị xói mòn.

Quay được một cảnh mặt trận năng một nhân tài biệt lập. Surin, giám đốc “Mosfilm” lúc bấy giờ. Đó là thế hệ của những nhân vật hướng vào cuộc chiến đấu - Cherkasov, Andreev…Còn phụ nữ là phần thưởng cho chiến công mà họ đã giành được. - Mosfilm mô hình năm 98 và giờ là hai hãng phim khác nhau.

Giống như 10 năm trước, thực trạng điện ảnh nước nhà vẫn bất ổn. Theo tôi, điện ảnh cũng có thể trở thành tư tưởng dân tộc ở nước Nga hoặc một bộ phận của nó, và cần xây dựng một chính sách tài chính đúng đắn đối với nó.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét