“Cào bằng” chất lượng khi đấu thầu, thuốc giá bèo “tràn” vào bệnh viện

Hiện thời, tình trạng thuốc kém chất lượng tồn tại khá phổ thông, tràn lan trên thị trường, thậm chí còn len lỏi vào tận bệnh viện để đến tay người bệnh. Mỗi năm theo thống kê, Cục quản lý dược ban hành hàng trăm quyết định thu hồi thuốc kém chất lượng, trong đó thuốc nhập nội có xuất xứ từ Ấn Độ, Hàn Quốc, Pakistan, Trung Quốc chiếm tỷ lệ lớn nhất. Cụ thể, từ đầu năm 2011 đến giữa tháng 7/2013, trong số 137 loại thuốc bị Cục tuýt còi thì có 56 loại có nguồn cội Ấn Độ. Tiêu biểu mới đây là 4 loại thuốc: viên nén bao tan trong ruột Diclofocal, S-Valapro, viên bao tan trong ruột valproate 200mg, viên nén Ikomel. Bên cạnh đó, Cục cũng đình chỉ lưu hành và thu hồi nhiều loại thuốc do Trung Quốc sinh sản như Streptomycin Sulfate loại bột pha tiêm 1gr, chuyên điều trị bệnh lao và nhiễm khuẩn ngoài da và thuốc cốm Nhiệt Lâm Thanh của Cty Guizhou Warmen Pharmaceutical Co., Ltd. Mặc dầu chất lượng không được đảm bảo nhưng những loại thuốc này có một lợi thế đó là giá thành rẻ nên khi tham gia đấu thầu vào bệnh viện luôn chiếm ưu thế. Theo quy chế đấu thầu thuốc, ngoài đề nghị kỹ thuật, chất lượng quy định nhưng nếu được chọn mua thì phải có giá thấp. Tức là nếu cùng một loại thuốc, cùng hoạt chất, hãng nào giá rẻ hơn, bất chấp nguồn cội xuất xứ và chất lượng thì vẫn trúng thầu. Chính quy định mới này đã tạo kẽ hở cho nhiều loại thuốc ngoại giá rẻ, chất lượng kém dễ dàng lọt vào bệnh viện trong khi những loại có chất lượng tốt, giá thành cao hơn không đến được tay người bệnh. Qua khảo sát hồ sơ trúng thầu thuốc ngoại vào bệnh viện của 9 tỉnh, thành trong tháng 6 vừa qua, Ấn Độ đang dẫn đầu còn Trung Quốc lần trước hết lọt vào Top 5. Một trưởng khoa dược BV cảnh báo “không thể cào bằng chất lượng giữa thuốc giá rẻ từ Ấn Độ, Trung Quốc với thuốc của Mỹ, Pháp, Bỉ, Italia... Được”. Giải đáp trên tờ An ninh Thủ đô, thầy thuốc Đào Thị Dung, Phó Giám đốc Bệnh viện Việt Nam- Cuba (Hà Nội) cũng cùng chung quan điểm trên. Bà cho biết so với những quốc gia cung cấp thuốc có chất lượng cao ở châu Âu hay Mỹ, Nhật, thuốc có nguồn cội từ các nước như Ấn Độ, Pakistan, Hàn Quốc, Trung Quốc vẫn được xem là có chất lượng kém hơn và tác dụng rất hạn chế qua thực tiễn điều trị. Như vậy, với quy chế đấu thầu mới, bệnh nhân sẽ bị mất thời cơ sử dụng những loại thuốc có chất lượng tốt. Điều đáng lo ngại hơn đó là nếu tình trạng trên kéo dài, các công ty dược trong nước sẽ nhập nguyên liệu rẻ tiền để hạ giá thành sản xuất, hòng chạy theo giá rẻ. PGS - TS Phạm Khánh Phong Lan - Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM thổ lộ lo ngại vì yếu tố lợi nhuận, các doanh nghiệp dược sẽ chuyển qua mua vật liệu Trung Quốc thay vì châu Âu. Lo lắng trên hoàn toàn có cơ sở bởi lẽ nếu đem so sánh giá vật liệu thuốc giữa Trung Quốc với những nhà nước châu Âu thì sẽ thấy sự chênh lệch khá lớn. Đơn cử nguyên liệu Cefoperazon nhập từ Thụy Sĩ có giá hơn 360 USD/kg trong khi đó từ Trung Quốc chỉ 200 USD/kg hay vật liệu Ceftazidim mua từ Pháp có giá từ 500 đến 550 USD/kg nhưng nhập từ Trung Quốc giá 150 USD/kg. Rõ ràng, cách đấu thầu ngày nay của Bộ Y tế, chỉ chú trọng giá mà “cào bằng” các nguyên tố khác về chất lượng đã và đang lộ rõ nhiều điểm bất cập. Quy định trên chẳng những khiến bệnh nhân bị thiệt thòi, ảnh hưởng đến quá trình điều trị mà còn tạo điều kiện cho những loại thuốc Trung Quốc, Ấn Độ ngập tràn, chiếm lĩnh thị trường thuốc nội vốn đã lắm “điều tiếng”. Và một thực tiễn khó phủ nhận, thuốc rẻ mà uống mãi không hết bệnh thà mua thuốc giá cao mà chất lượng, tính ra vẫn tùng tiệm hơn nhiều.